Küresel piyasalarda buğday fiyatları yeniden sert yükselişe geçerek son iki yılın en zirvesine çıktı. Karadeniz’deki jeopolitik gerilim, önemli buğday üreticilerinde yaşanan kuraklık ve tedarik endişelerinin etkisiyle Chicago Ticaret Borsası’nda buğdayın kile fiyatı 7,0850 dolara kadar yükseldi.
Buğday fiyatları neden yükseldi?
Rusya ile Ukrayna arasındaki gerilimin yeniden tırmanması, dünyanın en önemli tahıl ihracat bölgelerinden biri olan Karadeniz’de arz güvenliğine yönelik endişeleri artırdı. Rusya’nın Azak Denizi ve Kavkaz limanlarındaki ihracat kapasitesini kısıtlaması ile Ukrayna’nın liman altyapısına yönelik saldırılar, küresel tahıl ticaretini olumsuz etkiliyor.
ABD’nin önemli tarım bölgelerinde yaşanan kuraklığın da etkisiyle buğday ekim alanları tarihi düşük seviyelere indi. Bu durum da buğday fiyatlarında yükselişi tetikledi.
Yine ABD/İsrail-İran Savaşı’nın başlamasının ardından Hürmüz Boğazı’ndaki tıkanma ve gübre maliyetlerinde görülen artış buğday fiyatlarındaki ivmelenmeyi hızlandırdı.
El Nino da buğday fiyatlarını etkiliyor
Öte yandan, Fransa’da sıcak hava dalgasından dolayı yumuşak buğday rekoltesinin düşebileceği öngörülüyor. El Nino hava olayı da dünyanın önemli buğday üreticilerinden Avustralya’da daha az yağışlı, daha kurak bir iklime yol açtığından buğday rekoltesiyle ilgili endişeler ortaya çıktı.
Bu gelişmelerle, Chicago Ticaret Borsasında işlem gören buğdayın kile başına fiyatı bugün 7,0850 dolara kadar yükselerek Mayıs 2024’ten bu yana en yüksek seviyeyi gördü, ardından 7,03 dolar seviyesinde dengelendi.
Buğday fiyatları, Mayıs 2024 döneminde 7,20 dolara kadar yükselmişti. Buğdayın kilesi 2025 sonuna göre de yüzde 38’in üzerinde arttı.
Rusya’nınihracat kapasitesi kısıtlandı
Avustralya merkezli Commonwealth Bank’ın Sürdürülebilirlik ve Tarım Ekonomisti Dennis Voznesenski, Karadeniz’deki ihracat kapasitesindeki aksaklıkların küresel buğday fiyatlarını yukarı taşıdığını belirterek, Rusya’nın Azak Denizi’ndeki ihracat kısıtlamaları ile Ukrayna limanlarında yaşanan hasarın arz üzerindeki baskıyı artırdığını ifade etti.
Rusya-Ukrayna Savaşı’nın üzerine Hürmüz Boğazı’nın yeniden kapatılmasına ilişkin risklerin de eklendiğini ve bunun gübre tedarikine ilişkin endişelerle sonuçlandığını dile getiren Voznesenski, bunun yanında gelecekte küresel ölçekte buğdayın protein içeriği, verimi ve ekim alanlarının azalması noktasında görülebilecek etkilerin de öne çıktığını söyledi.
