Kongo ormanlarında büyük keşif: Turuncu dudaklı gizemli canlı ilk kez görüntülendi!

Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nde yer alan Lomami Ulusal Parkı sınırlarında turuncu dudakları ve kükreme sesiyle dikkat çeken yeni bir maymun türü keşfedildi.

Bilim insanlarının Colobus congoensis adını verdiği bu canlı, Afrika kıtasında son 75 yılda tanımlanan yalnızca beşinci maymun türü oldu. Bu çarpıcı keşif bilim dünyasında büyük bir yankı uyandırdı.

SON 75 YILIN EN BÜYÜK KEŞFİ

Antropolog Junior Amboko ve Florida Atlantic University araştırmacısı Kate Detwiler liderliğindeki uluslararası ekip, yeni türü bilim dünyasına tanıttı. PLOS One dergisinde yayımlanan araştırmaya göre, bu gizemli canlı ilk olarak 2008 yılında doğada kısmen fotoğraflandı. Uzmanlar, türün tam olarak belgelenmesi için 2018 ile 2022 yılları arasında yoğun bir saha çalışması yürüttü.

Araştırmanın önemine dikkat çeken antropolog Joshua Linder durumu şu sözlerle özetledi:

“Bu olağanüstü bir durum çünkü bugünlerde daha önce hiç belgelenmemiş yeni bir primat türü bulmak, hele ki nispeten büyük bir maymun türü bulmak pek alışılagelmiş bir şey değil.“

LABORATUVARDA GENETİK ŞOK

Araştırmacılar yeni türün fiziksel ve genetik özelliklerini belirlemek için 52 köyde yerel sakinler ve avcılarla anketler yaptı. Toplam 8 köyde yaşayan avcıların yardımıyla kaçak avcılardan elde edilen doku örnekleri alındı. Laboratuvarda yapılan DNA dizilim analizleri ise bilim insanlarını şaşkına çevirdi.

Projenin başındaki isimlerden Kate Detwiler genetik test sürecini şu şekilde anlattı:

“Laboratuvarım doku örneğini alıp genetik analizini yaptığında, mitokondriyal genomun kilit bölgesinin diğer colobus maymunlarından ne kadar farklı olduğunu görerek şoke olduk.“

Uzmanlar, yeni maymunun en yakın akrabasından yaklaşık 5,78 milyon ile 3,44 milyon yıl önce evrimsel olarak ayrıştığını saptadı. Bu süre, bilinen Colobus cinsindeki en uzun ayrışma dönemi olarak kayıtlara geçti.

EN YAKIN AKRABASI BİN KİLOMETRE UZAKTA

Fiziksel olarak yaklaşık 7 kilogram ağırlığında olan bu yeni tür, turuncu dudakları ve arkasındaki beyaz yama ile öne çıkıyor. Yapılan araştırmalar, bu özel maymunların Lomami ve Lualaba nehirleri arasındaki bin 700 kilometrekarelik dar bir alanda izole şekilde yaşadığını gösterdi. Grubun en yakın akrabası olan siyah colobus maymunları ise tam bin 200 kilometre uzaklıktaki Batı Afrika’da yaşıyor.

Saha araştırmalarında görev alan Junior Amboko bölgenin önemini şu sözlerle vurguladı:

“Burası biyolojik çeşitlilik için bir cennet. Eğer iki büyük yeni primat türü keşfedebildiysek, kim bilir orada tanımlanmamış daha kaç memeli, balık, sürüngen veya bitki türü vardır?“

Aynı ekip, 2012 yılında yine bu bölgede lesula adı verilen bir başka yeni maymun türünü daha keşfetmişti.

NESLİ TEHLİKE ALTINDA

Araştırmacılar, ormanda yapılan gözlemlerde maymunların 1 ila 20 birey arasındaki gruplar halinde hareket ettiğini kaydetti. Saha çalışmalarında toplam 114 doğrudan gözlem yapılmasına rağmen, türün yaşam alanının darlığı endişe yaratıyor. Uzmanlar, bu nadir canlının IUCN Kırmızı Listesi içerisinde doğrudan nesli tehlike altında kategorisine alınmasını talep ediyor.