Emekli Tümamiral Cem Gürdeniz, sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı açıklamada, Karadeniz ve özellikle Azak Denizi’ndeki güvenlik durumunun klasik “savaş riski” tanımını geride bırakarak açık bir tehdit boyutuna ulaştığını ifade etti. Deniz lojistik hatlarının, tankerlerin ve ticari gemilerin doğrudan hedef seçildiğini belirten Gürdeniz, deniz ticaretinin fiilen çatışmaların bir parçasına dönüştüğünün altını çizdi.
“KARADENİZ VE HÜRMÜZ BOĞAZI BENZER RİSKLER BARINDIRIYOR”
Azak Denizi ile Hürmüz Boğazı’ndaki mevcut emniyet ortamının ticari gemiler ve buralarda görev yapan gemiadamları açısından benzerlik göstermeye başladığını aktaran Gürdeniz, küresel ölçekte alınan önlemleri paylaştı. Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) Genel Sekreteri, gemiadamlarının emniyeti tam olarak sağlanamıyorsa, personeli gereksiz tehlikeye atacak geçişlerden kaçınılması yönünde çağrıda bulundu. Dünyanın en büyük gemiadamı sağlayıcılarından biri olan Filipinler, denizcilerine savaş riski yüksek bölgelerdeki görevleri reddetme hakları olduğunu anımsattı. Hindistan Denizcilik Genel Müdürlüğü yayımladığı resmi talimatla; gemi sahiplerine, işletmecilerine ve personel şirketlerine, yeni bir emre kadar Hürmüz Boğazı’ndan geçecek gemilerde Hintli denizcilerin görevlendirilmemesi yönünde kesin direktif verdi.
“TÜRKİYE MONTRÖ’NÜN TARAFSIZLIK SORUMLULUĞUNU ÖN PLANDA TUTMALI”
Dünyadaki genel eğilimin ticaretin devamlılığından önce insan yaşamını korumaya odaklandığını belirten Gürdeniz, Türkiye’nin de bu doğrultuda bir yaklaşım sergilemesi gerektiğini ifade etti. Karadeniz’in tehlikeli bir sahaya dönüşmesinin temel nedenlerinden birinin, NATO ülkelerinin Ukrayna’ya verdiği yoğun askeri destek ve bunun sonucunda çatışmanın deniz ticaretini de kapsayacak biçimde genişlemesi olduğunu vurguladı.
Montrö Boğazlar Sözleşmesi’nin emanet edildiği ülke olan Türkiye’nin bir NATO üyesi olduğunu hatırlatan Gürdeniz, buna karşın ülkenin Montrö’nün 19. maddesinden doğan tarafsızlık sorumluluğunu, ittifak üyeliğinin getirdiği siyasi reflekslerin önünde tutması gerektiğini vurguladı. Gürdeniz, Karadeniz’de gerilimin daha fazla tırmanmasını engelleyecek en büyük güvencenin, Montrö Sözleşmesi’nin tarafsız ve taviz verilmeden uygulanması olduğunu ekledi.
“ÖNCELİK NAVLUN DEĞİL, İNSAN HAYATIDIR”
Özellikle uluslararası sularda ve fiili savaş alanlarının dışındaki ticari taşımacılığa yönelik saldırıların kabul edilemeyeceğini dile getiren Cem Gürdeniz, Türkiye’nin seyrüsefer serbestisini baltalayan bu hamleleri açıkça protesto etmesi ve Türk bayraklı gemilerin korunması adına ek tedbirler geliştirmesi gerektiğini söyledi.
Rusya karasuları, deniz yetki alanları ve Azak Denizi’ndeki doğrudan savaş risklerinin net bir şekilde bilindiğini ifade eden Gürdeniz, Hindistan’ın attığı adımı örnek göstererek bu bölgelere sefer yapacak Türk gemilerinin ve denizcilerinin açıkça uyarılması, insan hayatını önceleyen bir vizyonla bu rotaların teşvik edilmemesi çağrısında bulundu. Gürdeniz mesajını, “Denizcilikte öncelik navlun değil, insan hayatıdır” diyerek tamamladı.
